Agro   Witamy na Wydziale Agrobioinżynierii!
Menu

20-950 LUBLIN, ul. Akademicka 13

[ telefony kontaktowe ]




Historia

« wstecz

Instytut Genetyki, Hodowli i Biotechnologii Roślin wywodzi się z Katedry Uprawy Ogólnej i Hodowli Roślin utworzonej na Wydziale Rolnym UMCS w 1945 roku. Zorganizowanie i kierownictwo Katedry powierzono prof. dr hab. Lucjanowi Kaznowskiemu. W 1952 roku z tej Jednostki wyodrębniono Katedrę Hodowli Roślin i Nasiennictwa UMCS. Jej kierownikiem do 1955 roku był prof. dr hab. Lucjan Kaznowski.

 

Po śmierci profesora Kaznowskiego w latach 1955 - 1970 Katedrą kierował prof. dr hab. Jerzy Korohoda.

 

W 1970 roku w Akademii Rolniczej dokonano reorganizacji i Katedrę Hodowli Roślin i Nasiennictwa przemianowano w Instytut Hodowli Roślin i Nasiennictwa. W 1982 roku zmieniono nazwę Instytutu na Instytut Genetyki i Hodowli Roślin. Obecną nazwę Instytutu przyjęto w 2006 roku. Od 1970 do 1994 roku Dyrektorem Instytutu był prof. dr hab. Czesław Tarkowski.

 

Od 1994 do 2006 roku Dyrektorem Instytutu była prof. dr hab. Danuta Miazga.

 

Od 2006 roku funkcję Dyrektora Instytutu pełni dr hab. Krzysztof Kowalczyk, prof. nadzw.

 

 

W 1961 roku profesor Tarkowski rozpoczął badania cytogenetyczne i hodowlane roślin zbożowych, głównie pszenżyta i żyta tetraploidalnego. W Instytucie wyhodowano dwie formy żyta tetraploidalnego: Tetra-Czesławickie (Cz. Tarkowski) i Tetra-Lubelskie (Cz. Tarkowski, D. Otłowska). Jednak głównym obiektem badawczym Profesora i Jego uczniów było pszenżyto. Realizowane badania dotyczyły cytologii, genetyki, biologii kwitnienia, zawartości białka i składu frakcji prolaminowych oraz syntezy nowych form pszenżyta heksaploidalnego i oktoploidalnego (G. Stefanowska, D. Gruszecka, W. Kociuba). W oparciu o materiały wyjściowe uzyskane w Instytucie pod kierunkiem Profesora, wyhodowano w firmie Danko w Oddziale w Laskach 4 półkarłowe odmiany pszenżyta ozimego (Pinokio, Fidelio, Woltario, Magnat), których współautorem jest prof. Cz. Tarkowski.

 

Od 1972 prowadzono badania dotyczące cytogenetyki aneuploidów pszenicy, addycji i substytucji chromosomów żyta do pszenicy. W ramach tych badań wyprowadzono serię linii monosomicznych pszenicy "Grana" zlokalizowano niektóre cechy kontrolujące cechy jakościowe i ilościowe u tej odmiany. Ponadto wyprowadzono serię linii pszenicy "Grana" z dodanymi chromosomami żyta "Dańkowskie Złote", linię substytucyjną 1B/1R oraz zlokalizowano niektóre geny na chromosomach żyta (D. Miazga, M. Chrząstek, Cz. Tarkowski).

 

Od 1976 roku w Instytucie prowadzone były prace związane z gromadzeniem i opracowaniem dla potrzeb hodowli materiałów kolekcyjnych pszenicy twardej oraz pszenżyta ozimego i jarego. W sumie oceniono 1850 odmian i linii pszenicy twardej oraz 2030 odmian i rodów pszenżyta. Prowadzone badania kolekcyjne obejmują ocenę zmienności i współzależności ważniejszych cech ilościowych oraz interakcji genotypowo-środowiskowej (K. Szwed-Urbaś, W. Kociuba). W Instytucie w wyniku krzyżowań międzyodmianowych uzyskano linie pszenicy twardej o dobrej odporności na choroby grzybowe, wysokim potencjale plonowania i dobrej jakości technologicznej ziarna (K. Szwed-Urbaś, Z. Segit).

 

Kolejnym problemem badawczym realizowanym w Instytucie było wprowadzenie obcej zmienności genetycznej z dzikich gatunków (Aegilops sp., Agrotriticum sp., Dasypyrum villosum) do pszenicy, pszenżyta i żyta. Ponadto celem tych badań było wykazanie wpływu form rodzicielskich na właściwości mieszańców i wyjaśnienie możliwości pokonania barier krzyżowalności występujących przy krzyżowaniu oddalonym.

 

Za pomocą tego typu krzyżowań pszenicy z kozieńcami otrzymano linie m. in. tolerancyjne na wysokie stężenie jonów glinu o podwyższonej zawartości białka i korzystnych parametrach plonotwórczych. W liniach pszenicy, wykorzystując metody molekularne DNA (RAPD, AFLP) wykazano transfer genów z Aegilops ventricosa i Aegilops juvenalis oraz określono stopień pokrewieństwa form mieszańcowych oraz komponentów rodzicielskich. (G. Stefanowska., Cz. Tarkowski, M. Tyrka). Z uzyskanych mieszańców międzyrodzajowych pszenżyta z kozieńcami i pszenperzem wyselekcjonowano formy o korzystnych parametrach plonotwórczych. Najlepsze rody są wykorzystywane w praktycznej hodowli (D. Gruszecka, Cz. Tarkowski,).

Poprzez krzyżowanie żyta cv. Amilo z Dasypyrum villosum uzyskano formy translokacyjne. Wyselekcjonowane z nich rody charakteryzują się zwiększoną zawartością białka ogólnego wysoką masą 1000 ziarniaków i odpornością na porastanie. Rody te poddano analizom molekularnym DNA (AFLP, SSRs) i na tej podstawie potwierdzono transfer DNA z Dasypyrum villosum do żyta. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż w dostępnej literaturze krajowej i zagranicznej nie ma informacji na ten temat (D. Gruszecka, A. Miąc).

 

W Instytucie prowadzono również badania dotyczące właściwości fizycznych źdźbła związanych z odpornością na wyleganie u pszenicy i pszenżyta (R. Doliński, Cz. Tarkowski). Wykorzystując linie substycyjne zlokalizowano niektóre geny kontrolujące wybrane właściwości fizyczne źdźbła u pszenicy zwyczajnej (R. Doliński, D. Miazga, K. Kowalczyk).

 

W ostatniej dekadzie rozpoczęto w Instytucie badania molekularne, cytogenetyczne i hodowlane gatunków oraz mieszańców z rodzaju Avena. Do identyfikacji mieszańców oraz oceny polimorfizmu genetycznego wykorzystywano metody molekularnej analizy DNA (RAPD, AFLP). Z uzyskanych mieszańców międzygatunkowych heksaploidalnego owsa: Avena sativa L. x A. byzantina Koch., A. sativa x A. fatua L. i A. sativa L. x A. sterilis L. wyselekcjonowano formy o korzystnych cechach plonotwórczych i podwyższonej zawartości białka ogólnego (D. Miazga, M. Chrząstek, E. Paczos-Grzęda).

 

Bazę naukowo-doświadczalną stanowią pracownie: biologii molekularnej, kultur in vitro, cytogenetyki, stresów abiotycznych. Doświadczenia polowe Instytutu realizowane są w Gospodarstwie Doświadczalnym w Czesławicach.